व्यासपीठ

आल्फ्रेड हिचकॉक आणि सत्यजित रे यांच्यात एक साम्य होतं. त्यांचे जवळजवळ सर्व सिनेमे हे कुठल्या ना कुठल्या साहित्यकृतीवर आधारित होते. हिचकॉकचा पहिला हिचकॉकिअन सिनेमा असणारा द लॉजर हा त्याच नावाच्या कादंबरीवर आधारित होता तर रेंचा पथेर पांचाली विभूतिभूषण बंदोपाध्याय यांच्या त्याच नावाच्या कादंबरीवर आधारित होता. तरीही अजून एका बाबतीत त्यांच्यात साम्य दिसून येतं ते म्हणजे साहित्यकृतीतून सिनेमासाठी काय घ्यायचं व काय सोडायचं याचं भान.  दोघांच्या मांडणीत दोन धृवां इतका फरक. हिचकॉक व्यावसायिक परिप्रेक्षात सिनेमे बनवायचा तर रे कलात्मक अंगाने. रेंनी पांचालीत इंदिरा आत्या या पात्राची लांबी वाढवली आहे जी कादंबरीत कमी प्रमाणात आहे. त्यामुळे सिनेमापुरता सर्वोजयाच्या पात्राला दुसऱ्या पात्रासोबत संवाद साधायला लावून तिच्यात येणारा एकसुरीपणा त्यांनी घालवला. हिचकॉक त्याच्या सिनेमात त्याला जे आवश्यक वाटेल त्याच गोष्टी घेत असे व उरलेल्या सोडून देत असे. उदा. सायको. त्यामुळे त्याचे सिनेमे कमालीचे प्रभावी वाटायचे. मराठीत गेल्या काही वर्षांपासून साहित्यकृती/नाट्यकृतींवर आधारित सिनेम...