व्यासपीठ

धैर्यशील माणसे ही कोणत्याही प्रसंगात डगमगून जात नाहीत. त्यांच्यातील धाडसाला अशा प्रसंगांनी नवीन झळाळी मिळते. त्यांनी दाखवलेलं असामान्य कर्तृत्व इतरांसाठी प्रेरणादायी ठरतं. त्या धाडसाला किंवा समयसूचकतेला वयाची, जातीची, धर्माची बंधने नसतात. त्यांनी वेळ प्रसंगी प्राण गमावून इतरांचे प्राण वाचवणे हे इतर कुठल्याही कामापेक्षा काकणभर सरसच ठरतं. अशी जीवावर उदार होऊन इतरांसाठी आदर्श निर्माण करणाऱ्या व्यक्ती नेहमीच आदरास पात्र ठरतात. नीरजा भनोत ही तेवीस वर्षांची तरुणी ५ सप्टेंबर १९८६ मध्ये झालेल्या कराची विमान अपहरण प्रकरणात सहकारी व प्रवाश्यांना वाचवण्याच्या प्रयत्नात मरण पावली. नीरजा तिच्या असामान्य कर्तृत्वाची कहाणी सांगतो. बॉम्बेत राहणारी नीरजा भनोत (सोनम कपूर) ही फ्लाईट पर्सर किंवा मुख्य अटेंडंट म्हणून अमेरिकन विमान कंपनी पॅन अॅमसाठी काम करते असते. तिची आई रमा भनोत (शबाना आझमी) - वडील हरीश भनोत (योगेंद्र टिकू) व भाऊ यांच्यासोबत तिचं आयुष्य सुखनैव चालू आहे. ५ सप्टेंबरच्या १९८६ च्या रात्री ती नेहमीप्रमाणे तिच्या कामावर रुजू होते. फ्लाईट ७३ ची ती मुख्य अटेंडंट आहे. सर्व सुरळीत पार प...

पंच्याहत्तर साली शोले व आणीबाणी एकाच वर्षी आले. आणीबाणीने स्वातंत्र्योत्तर भारताच्या नेहरूंच्या स्वप्नाला तिलांजली देऊन भारत सार्वभौम प्रजासत्ताक झाला हे दाखवून दिलं. त्याच्या दोन वर्षांपूर्वी आलेल्या जंजीर मधील इन्स्पे क्टर विजयने अंग्री यंग मॅन ही नवी प्रतिमा भारतीय नायकाला दिली. सुडानी पेटलेला नायक तेव्हा उचलला गेला तो स्वातंत्र्योत्तर काळात आजूबाजूच्या परिस्थितीत झालेल्या बदलांमुळे किंवा एका देशाची वाटचाल कुठे होत चालली आहे याचा भ्रमनिरास झाला असल्यामुळे असेल पण पॅन इंडिअन प्रभाव असणारा हिंदी व्यावसायिक सिनेमा त्याच्या ठरलेल्या साच्यातून बाहेर आला. शोले ने ब्लॉकबस्टर सिनेमा व दररोजच्या आयुष्यात त्याचे परिणाम काय असतात हे आणीबाणीप्रमाणेच दाखवून दिलं. त्याचबरोबर हम जहाँ खड़े होते हैं लाईन वहीँ से सुरु होती है असे संवाद असणारे सिनेमे येत गेले. ऐंशीच्या दशकाच्या मध्यात या प्रतिमेला गोंजारणं कमी व्हायला लागलं. नव्या नायक-नायिकेच्या प्रतिमेची गरज भासायला लागली होती. आणीबाणीमुळे आलेलं नैराश्य कमी झालं होतं. अंग्री यंग मॅन भूमिका हिट होत होत्या व मधल्या काळात समांतर सिनेमाने च...