व्यासपीठ

रोमँटिक कॉमेडी किंवा रॉमकॉम या सिनेमा प्रकारची एका शब्दकोशातील व्याख्या अशी आहे, “एक असा विनोदी सिनेमा, नाटक किंवा टेलिव्हिजन प्रोग्राम की ज्या प्रेमकथेचा शेवट सुखांत असतो.” हा सिनेमाचा खूपच लोकप्रिय प्रकार. त्याचं मुख्य कारण म्हणजे हसू आणि आसू याचं एकत्रित चित्रीकरण जे प्रेक्षकांना भावतं, चटकन आपलंसं करतं. जीवन हे हसू आणि आसू याचं मिश्रण असतं अशा पद्धतीने सार्वत्रिक समजलं जातं त्याचं प्रतिबिंब म्हणजे रॉमकॉम सिनेमा. या निमित्ताने चटकन आठवावीत अशी नावे म्हणजे ‘चीनी कम’, ‘दिल है की मानता नहीं’, ‘जब वी मेट’ किंवा हृषिदांचा क्लासिक ‘गोलमाल’. गिरीश कुमार-नवनीत कौर ढिल्लन अभिनीत लवशुदा असाच एक रॉमकॉम आहे. गौरव (गिरीश कुमार) त्याच्या खोलीत अस्ताव्यस्त झोपलाय. त्याच्या पलीकडून एक मुलगी, पूजा (नवनीत कौर ढिल्लन) उठते. गौरव हतबुद्ध होतो ही कुठनं आली कारण त्याच दिवशी त्याची एंगेजमेंट असते. तिचा रात्रीतून हरवलेला टॉप शोधत न बसता तिला त्याच्या होणाऱ्या सासूने खास बनवलेला शर्ट घालायला देऊन पळवून लावतो. पण नंतर लक्षात आल्यावर तिला शोधणं आलंच. त्याला तिचं नाव सुद्धा माहिती नसतं. आदल्या रात...

मराठी सिनेमात शहराला केंद्रस्थानी ठेवून कथानक दाखवणारे सिनेमे तसे कमीच आहेत किंवा नाहीतच म्हणायला हरकत नाही. मुंबई महानगराची कहाणी सांगणारे हिंदी सिनेमे बनवले असले तरी तिच्या अंतरंगात शिरून त्यातील वृत्ती-प्रवृत्तीवर प्रहार करणारे किंवा तिची रोमँटिक बाजू दाखवणारे असंख्य येत असतात किंवा आहेत. पण इतर शहरांना त्यांचं व्यक्तिमत्व असतं. त्यांचा इतिहास असतो. तिथे वास्तव्य करणाऱ्या व्यक्तींच्या आयुष्याचा आयाम वेगळा असतो. काही गोष्टी सर्वत्र सारख्याच असतात उदा. कोलगेट पेस्ट. तरीही त्या ठिकाणचं स्थान माहात्म्य असतं ते त्या त्या ठिकाणालाच लागू होतं. उदा. पुणे शहर. पुणे शहराबद्दल खूप काही सांगावं लागू नये इतकं ते मराठी/भारतीय भावविश्वाशी जोडलं गेलं आहे. कधी जर्मन बेकरीत बॉम्बस्फोट होण्याच्या तर कधी भांडारकर संस्थेवरच्या हल्ल्याने किंवा कधी ते अतिरेक्यांचं स्लीपर सेल असण्याच्या कारणाने किंवा सांस्कृतिक राजधानी असं बिरुदावली मिरवण्याच्या किंवा ऐतिहासिक काळापासून महत्वाच्या असंख्य घटनांचा साक्षीदार असण्याच्या निमित्ताने. सचिन कुंडलकर दिग्दर्शित राजवाडे अॅण्ड सन्स हा सिनेमा वर्तमानकालीन पुण्याच्य...

दुर्जन माणसं नेहमी दुर्जनच असतात पण सज्जन माणसं कधी कधी दुर्जन बनतात तेव्हा त्याला काही कारणं असतात का? ती नैतिकतेच्या वाटेने जाणारी वाट वाकडी करून अनैतिक, सामाजिक संकेतांच्या विरोधात जातात तेव्हा त्यात त्यांना त्यातलं थ्रिल अनुभवायचं असतं का की समाजमान्य नैतिक जगणे एका विशिष्ट काळानंतर कंटाळवाणे होत असते म्हणून ती अनैतिक गोष्टींच्या आहारी जातात? जेव्हा असा नायक आपल्या सुखी एकसुरी सुखवस्तू आयुष्यातून एकदम एखाद्या अनैतिक समजल्या जाणाऱ्या अनुभवला भिडतो तेव्हा त्यातनं बाहेर आल्यावर त्याच्यात बदल होतो का की तो अनुभव परत परत त्याला घ्यावासा वाटतो. नुकत्याच प्रदर्शित झालेल्या शटर सिनेमात नायक जितेंद्रला असे प्रश्न पडतात तेव्हा त्याच्यात निश्चित असा बदल झालेला असतो. जितेंद्र उर्फ जित्याभाऊ (सचिन खेडेकर) हा शिपवर काम करणारा नोकरदार इसम. तो काही दिवसांसाठी घरी परत आलाय. त्याचं घर बऱ्यापैकी मोठं आहे. निवृत्त झाल्यावर पेन्शनची सोय व्हावी म्हणून कम्पाउंडला लागून दुकानाचे तीन गाळे बांधून ते भाड्याने दिले आहेत. त्यातल्या एका गाळ्यावर त्याने दावा ठोकला आहे. त्याच्या मेहुण्याने तीन वर्...